Zoveel vakken: beeldontwikelling met Francis Bacon

Paralytic Child walking on all fours (from Muybridge), 1961

Voor het vak waar de vorige post aan gewijd was, had ik een hele les ingeruimd om op de schouders van een bekende kunstenaar te klimmen. Dat moest iemand zijn die met vergelijkbare problemen stroggelde als ik, zodat ik kon afkijken wat hij of zij daar voor oplossing voor had gevonden.

Ik stroggelde overwegend met ruimte. Als je een schilderij gaat maken, maar niet van een plan of een uitgewerkte schets uitgaat, hoe zorg je er dan voor dat gaandeweg de ruimte niet helemaal zoek raakt? Als je tijdens het schilderen je doek steeds omdraait om te checken of je het 'beeld' kunt verbeteren, ben je vrij abstract bezig. Als het doek dan utieindelijk weer in zijn oorspronkelijke positie terechtkomt, zou elke figuratie, en elke ruimte wel eens verdwenen kunnen zijn. En dat willen we niet!

Abstractie is sowieso niet mijn doel, liever iets tussen figuratie en abstractie in. Maar dan is ruimte nog uitdagender. Hij hoeft niet te kloppen, de figuratie klopt ook niet, maar hij moet wel overtuigend zijn. Ik had gehoord dat Francis Bacon daar wel raad mee wist.

De schilderijen die hij niet vernietigd heeft, zijn erg stijlvast, en het was niet moeilijk om een paar elementen te herkennen die Bacon blijkbaar graag gebruikte. Verwrongen figuren en gezichten, monden met tanden, de achtergrond bestaat uit vlakken, de figuren erin zijn opgebouwd uit losse penseelstreken, en tenslotte: lichte lijnen om de indruk van een kloppende ruimte te geven, die vaak niet erg uitgewerkt is, maar wel overtuigt.

Man in Blue I, 1954

Lijnen dus, dat leek me wel wat. Veel meer heeft je oog blijkbaar niet nodig. Zo makkelijk is het natuurlijk niet, Bacon wordt niet voor niets een genie genoemd, maar het leek me een leuk experiment. De volgende opdracht voor mezelf was dus: een schilderij waarbij de ruimte wordt gemaakt door een aantal simpele lijnen. In combinatie met mijn reactionaire behoefte aan een klein donker werkje (zie vorige post) leverde dat uiteindelijk het laatste plaatje uit die laatste post op, dit dus:

Ik heb wel lef he, om mijn schilderijtje (18 x 24 cm) zo zonder pardon naast twee Bacons te presenteren. Als het niet moest voor school, zou ik het ook zeker niet doen, ik heb namelijk helemaal geen lef. Maar ik wil best de Kunst van Francis Bacon afkijken, als een docent daarop aandringt. Uiteindelijk moet ik zelfs een meesterwerk kopiëren, alsof het niks is!