Francis Bacon - bespiegelingen

In veel opzichten is de subject matter van Bacon's werk het tegenovergestelde van die van mij. Hij schildert overwegend mensfiguren, in een bepaalde ruimte maar zonder verdere details of decorstukken. De locatie is niet zo belangrijk en blijft onaangeduid. Zijn beelden zijn dramatisch, mensen noemen ze gruwelijk en zwaar. In die zin zijn ze ook letterlijk: het drama druipt ervanaf, de moeilijkheden in Bacon's leven (zijn seksualiteit, alcoholisme, gokverslaving, moeilijke relatie met zijn vader, gewelddadige en overleden vriendjes) krijgen een hoofdrol in zijn werk, er komt geen subtiliteit aan te pas. Maar toch wel een beetje.

Toen ik Bacon's werken net begon te bestuderen, vond ik ze niet dramatisch of gruwelijk. Zijn vaardigheid om figuren in een niet bestaande ruimte te zetten en zo een overtuigende scène te maken, maakte indruk op mij. Ook de manier waarop hij gezichten maakt en vervormt vond ik eerder fascinerend dan zwaar of schokkend. Ik zie wel dat hij geen uitgesproken vrolijke schilderijen maakt, maar het zijn juist schilderijen die door moeten gaan voor 'vrolijk' waar ik rillingen van krijg (zoals clowns griezelig zijn, en niet grappig). Maar nu ik de verhalen achter de schilderijen ken, en wat meer weet over Bacon's leven, ben ik minder geïnteresseerd geraakt in zijn schilderijen. Ik hou niet van drama-schilderijen, ik hou van onaanzienlijke gebaren, van details, van onbelangrijke dingen, van de manier waarop hij een verlamd kind dat op handen en voeten loopt op een groene vloer zet, en ik er als kijker van mag vinden wat ik wil. In de schilderijen waarin ik zie dat Bacon gefascineerd was door iets specifieks, zoals Muybridge's foto's of de ziekten van de mond, ben ik nog wel geïnteresseerd, maar het worden nu toch al een beetje te veel verhaaltjes.

Die hele biografie van Francis Bacon laat ik dus maar even voor wat hij is, en ik ga me bezig houden met onderzoek naar het menselijk lichaam en de afwijkingen en ziektes ervan, want daar was Bacon net als ik ook door gefascineerd. Ik kijk ook met veel genoegen naar operaties op tv, boeken met plaatjes van ons vatenstelsel of ons spijsverteringskanaal, foto's van extreme huidaandoeningen. Ik denk dat Bacon gezichten en lichamen vervormde om te zien hoe een lichaam eigenlijk in elkaar zit, en dat vind ik wel een leuk uitgangspunt. Maar dan moet ik dus mensfiguren gaan afbeelden, en dat doe ik helemaal niet. Of nauwelijks. Omdat ik het als onderwerp te voor de hand liggend vindt. Natuurlijk gaan de meeste kunstwerken over mensen, hoe kan het ook anders, maar om er dan ook nog eens mensen in te zetten... dan ligt het er wel erg dik bovenop.